Het idee om een Aquarium te stichten aan de Universiteit van Luik komt voort door een gezamelijke interesse voor de biologie van de zee, de ocenanografie, de kennis van de vissen en de hydrografie, door beroemde leraren van de zoologie en hun leerlingen, die zich opgevolgd hebben aan het instituut van zoologie van de Universiteit vanaf zijn stichting in 1888.
Edouard Van Beneden (1846-1910), was de stichter van het indrukwekkend Instituut en bevond zich ook aan de oorsprong van de ontwikkeling van opzoekingen in deze richting. Désiré Damas (1877-1959) specialist in de visvangst, wordt beschouwd als de eerste oceanographe van het land. Tenslotte, Hubert Damas (1910-1964), zoon van de voorgaande, werd een hydrobiologiste met faam.
Iedereen heeft zijn sporen achter gelaten in de luikse opzoekingen in de biologische oceanografie waarvan de omvang de huidige uitstraling weerkaatst.
Kort na de tweede wereldoorlog in 1947 kreeg Marcel Dubuisson (1903-1974) de verantwoordelijkheid van het onderwijs van de zoologie. Hij gaat op een merkwaardige wijze de traditie van de luikse studie over de biologie van het zeewater voortzetten door onder andere te beslissen van het Aquarium te stichten dat vandaag zijn naam draagt.
Van aanvang werd er een drievoudig doel gesteld door het nieuw instituut : de wetenschappelijke opzoekingen steunen, het universiteitsonderwijs illustreren en de biologie van de zee vereenvoudigen om het toegankelijk te maken voor het groot publiek. Tegelijkertijd, de rijke zoologische verzameling, opgehoopt gedurende eeuwen, gaan een volledige reorganisatie tegemoet in een attractief en didactisch zoölogisch Museum.
De onderneming schrijft zich in, in dat kader van vernieuwingswerken, die noodzakelijk zijn, enerzijds na de schade aangericht tijdens het laatste wereldconflict en anderzijds aan nieuwe eisen aan te passen. Om een structuur te verschaffen aangepast aan de nieuwe eisen voor opzoekingen en onderwijs.
De bouw van het Aquarium eiste, in het kader van de vernieuwingswerken, de installatie van een complexe machinerie – het regelen van de temperatuur -, de zuivering, de circulatie en de zuurstofregeling van het water, electromecanische uitrustingen… uitgevoerd door de specialisten van de Universiteit en het Ministerie van Openbare Werken. De algemene indeling, de bewaking bij het uitvoeren van de werken, de inrichting van de bakken en het samen stellen van de eerste collecties werden toevertrouwd aan wetenschappers die zonder ophouden werkten om deze onderneming tot een goed einde te brengen : J. Godeaux, A. Distèche, M. Chardon, J.-Cl. Ruwet…
Op tijd voltooid, de publieke zaal van het Aquarium werd ingehuldigd door de academische en gemeente-autoriteit op 12 november 1962.
In het begin telde het Aquarium 27 bakken voor de tentoonstelling en 21 bakken voor experimenten, en de reserve, niet zichtbaar voor het publiek. Het geheel is onderverdeeld in 4 afdelingen, die onafhankelijk zijn van elkaar : koud zoet water (15°), warm zoet water (25°), koud zeewater en warm zeewater. De publieke zaal, waar klank en licht geregeld zijn is enkel verlicht door de filtering van het licht doorheen de bakken.
Door zijn drievoudig doel na te streven heeft het Aquarium zijn eigen opzoekingen ontwikkeld, zowel de voornaamste als de toegepaste, en heeft de verschillende opzoekingsthema’s van de andere laboratoria van het Instituut gedynamiseerd, heeft de toegang tot de verzameling toegankelijk gemaakt voor de studenten van al de niveaus en ook de promotie verzekerd, het onderhoud en de verzamelingen de volle waarde gegeven met het oog op een brede verspreiding van de kennis bij het grote publiek.
De hoge graad van organistatie en animatie is bereikt onder verschillende vormen van het Aquarium door, geleide bezoeken, opening van nieuwe zalen voor de tentoonstelling, het scheppen van nieuwe bakken, het verwezenlijken van panelen en didactische brochures,… is te wijten aan de wilsbracht en het dynamisme van zijn personeel. Het geheel bevat op de dag van vandaag 46 bakken voor het publiek tentoongesteld die zowat 2500 bewoners inhouden en die van hem een peiler maakt voor het luiks toerisme met het meest bezochte Museum van het waalse gewest met meer dan 80 000 bezoekers per jaar.
De financiële structuren hingen af van de Universiteit en de stad Luik. Deze blijven tamelijk stabiel gedurende 20 jaar, maar kende echte moeilijkheden in de loop van de jaren 80, om een echte crisis te kennen in 1990. De stad van Luik en de Universiteit, bevestigde hun wilskracht om het Insituut te behouden, en onderhandelde voor een nieuwe structuur met een vast beleid, maar die een grote soepele onderhandeling bezit door de weg te kiezen van een VZW. APAM Lg – Vereniging voor de Promotie van het Aquarium Marcel Dubuisson en het Zoölogisch Museum van Luik, gesticht op 21 december 1991. Dat sindsdien met success werkt, niettegenstaande moet het Aquarium zijn toekomst verzekeren door doeleiden op korte en lange termijn te ontwikkelen, wat het nu als doeleinde stelt.